Đặt lịch
Thay đổi thói quen đại tiện/tiểu tiện kéo dài không rõ nguyên nhân.
Vết loét lâu lành, không có dấu hiệu hồi phục.
Chảy máu hoặc tiết dịch bất thường ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể.
Nổi cục, u hoặc dày lên ở vú, tinh hoàn, da hoặc bất kỳ đâu sờ thấy được.
Khó tiêu hoặc khó nuốt kéo dài, không cải thiện.
Thay đổi rõ rệt ở nốt ruồi/mụn cóc — kích thước, màu sắc, hình dạng.
Ho dai dẳng hoặc khàn tiếng kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Ho kéo dài trên 2–3 tuần, không đáp ứng thuốc thông thường, tính chất cơn ho thay đổi theo thời gian.
- Ho ra máu hoặc đờm lẫn máu.
- Khó thở, hụt hơi khi làm việc nhẹ trước đây vẫn làm bình thường.
- Đau tức ngực, tăng khi hít sâu, ho hoặc cười.
- Khàn tiếng kéo dài, nhiễm trùng hô hấp tái phát nhiều lần.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn.
Người hút thuốc lá lâu năm (hoặc từng hút), người thường xuyên tiếp xúc khói bụi/hóa chất nghề nghiệp, có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi. Ung thư phổi giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng — nhiều trường hợp chỉ phát hiện qua chẩn đoán hình ảnh khi khám định kỳ.
- Nổi u, cục ở vú hoặc vùng nách — đặc biệt nếu không thay đổi theo chu kỳ kinh nguyệt.
- Nổi hạch nách hoặc trên xương đòn, sờ thấy cứng.
- Thay đổi kích thước, hình dạng vú không liên quan chu kỳ kinh/tăng cân.
- Da vú lõm, dày, sần như vỏ cam; đỏ hoặc có vết loét không lành.
- Núm vú tụt vào trong, thay đổi hình dạng, hoặc tiết dịch bất thường (đặc biệt dịch máu, chỉ ở một bên).
Phụ nữ từ 40 tuổi nên tầm soát định kỳ (khám lâm sàng, siêu âm/X-quang tuyến vú), sớm hơn nếu có tiền sử gia đình mắc ung thư vú. Phần lớn khối u ở vú phát hiện qua tự khám là lành tính, nhưng bất kỳ thay đổi bất thường nào cũng nên được bác sĩ đánh giá để loại trừ.
- Xuất huyết âm đạo bất thường: sau quan hệ, giữa kỳ kinh, hoặc sau mãn kinh.
- Tiết dịch âm đạo bất thường, kéo dài.
- Đau vùng chậu không liên quan kinh nguyệt, đau khi quan hệ.
Phần lớn ung thư cổ tử cung liên quan tới nhiễm HPV kéo dài, và tổn thương tiền ung thư thường phát triển âm thầm trong nhiều năm trước khi có triệu chứng. Phụ nữ đã quan hệ tình dục, từ 21–65 tuổi (ưu tiên nhóm 30–50 tuổi), nên tầm soát định kỳ dù đã tiêm vắc-xin HPV hay chưa.
- Tiểu khó, dòng nước tiểu yếu hoặc ngắt quãng.
- Tiểu nhiều lần, đặc biệt về đêm.
- Tiểu ra máu, hoặc có máu trong tinh dịch.
- Đau vùng chậu, hông, lưng dưới; rối loạn chức năng cương dương.
Các triệu chứng trên rất giống với phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH) hoặc viêm tuyến tiền liệt — hai tình trạng phổ biến, không phải ung thư. Chỉ số PSA tăng cũng có thể do BPH, viêm, hoặc nhiễm trùng tiết niệu chứ không riêng ung thư. Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn sớm thường không có triệu chứng, nên nam giới lớn tuổi — đặc biệt có tiền sử gia đình mắc bệnh — nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ để xác định thời điểm và tần suất tầm soát phù hợp.
Ba nhóm này có nội dung dấu hiệu/triệu chứng chi tiết riêng — xem tại các trang tương ứng để tránh trùng lặp:
Đau thượng vị, ợ chua, dấu hiệu cần nội soi sớm, vai trò vi khuẩn HP.
Xem dấu hiệu & gói khám →Đánh giá chức năng tuyến giáp (TSH-FT4-T3) và các bất thường cấu trúc.
Xem gói khám tuyến giáp →Khuyến cáo chung là tầm soát sức khỏe tổng quát tối thiểu 1 lần/năm; với các gói tầm soát ung thư theo cơ quan, tần suất cụ thể phụ thuộc độ tuổi, giới tính và yếu tố nguy cơ cá nhân — nên trao đổi với bác sĩ để có lịch phù hợp thay vì áp dụng một mốc chung cho tất cả mọi người.
Về vai trò của vi khuẩn H. pylori với ung thư dạ dày: theo báo cáo IARC (WHO), điều trị H. pylori liên quan tới giảm 36% tỷ lệ mắc và 22% tỷ lệ tử vong do ung thư dạ dày — đây là kết quả ở quy mô quần thể, không phải mức giảm nguy cơ chắc chắn cho một cá nhân cụ thể.
Không. Ho là triệu chứng rất không đặc hiệu, phần lớn do cảm cúm, viêm phế quản, trào ngược dạ dày thực quản hoặc dị ứng. Tuy nhiên nếu ho kéo dài trên 2–3 tuần, không rõ nguyên nhân, không đáp ứng điều trị thông thường, hoặc kèm ho ra máu/sụt cân, nên đi khám để kiểm tra.
Không, phần lớn khối u vú phát hiện qua tự khám là lành tính (như u xơ tuyến vú, nang tuyến vú). Tuy nhiên mọi khối u mới xuất hiện, đặc biệt không đau, không thay đổi theo chu kỳ kinh, đều nên được bác sĩ kiểm tra để loại trừ.
Không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng ra huyết sau quan hệ, giữa kỳ kinh hoặc sau mãn kinh là dấu hiệu cần được khám phụ khoa để xác định nguyên nhân, vì đây cũng là một trong các dấu hiệu của ung thư cổ tử cung ở giai đoạn tiến triển hơn.
Không chắc chắn. PSA có thể tăng do phì đại tuyến tiền liệt lành tính, viêm tuyến tiền liệt, hoặc nhiễm trùng đường tiểu. Cần bác sĩ chuyên khoa đánh giá thêm (thăm khám, có thể kèm siêu âm hoặc sinh thiết) mới kết luận được nguyên nhân.
Vì phần lớn ung thư giai đoạn sớm không gây triệu chứng rõ ràng — đây chính là lý do các dấu hiệu cảnh báo thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển. Tầm soát định kỳ giúp phát hiện sớm hơn thời điểm có triệu chứng, khi việc điều trị thường đơn giản và hiệu quả hơn.
Đội ngũ Olympia hỗ trợ tư vấn theo độ tuổi, giới tính và yếu tố nguy cơ của bạn.
BS. CKII. Lê Hữu Đồng
Tư vấn chuyên môn nội dung — Phòng khám Đa khoa Olympia
