Tham vấn y khoa: Bác sĩ Chuyên khoa Tai Mũi Họng – Phòng khám Đa khoa Olympia
Trong điều trị các bệnh lý hô hấp, thở khí dung được xem là phương pháp “cứu cánh” giúp giảm nhanh các triệu chứng khó chịu như nghẹt mũi, khó thở, co thắt phế quản. Tuy nhiên, việc sử dụng máy khí dung (đặc biệt là tại nhà) nếu không đúng cách có thể biến “thần dược” thành “độc dược”.
Vậy bản chất của phương pháp này là gì? Khi nào nên dùng và cần lưu ý những gì? Hãy cùng các chuyên gia tại Phòng khám Đa khoa Olympia tìm hiểu chi tiết.
Thở khí dung là gì? Cơ chế hoạt động ra sao?
Thở khí dung (hay còn gọi là xông khí dung) là phương pháp sử dụng máy khí dung để chuyển đổi thuốc từ dạng lỏng sang dạng sương mù (các hạt nhỏ li ti).
-
Cơ chế: Khi người bệnh hít vào, các hạt sương thuốc này sẽ len lỏi sâu vào các ngóc ngách của hệ hô hấp (niêm mạc mũi họng, khí quản, phế quản, phế nang).
-
Ưu điểm vượt trội: Thuốc tác động trực tiếp lên vị trí viêm nhiễm, cho tác dụng nhanh chóng (chỉ sau khoảng 5-10 phút) và giảm thiểu tác dụng phụ toàn thân so với việc uống thuốc hoặc tiêm.
Hiện nay có 2 loại máy khí dung phổ biến:
-
Máy cho đường hô hấp trên (Tai – Mũi – Họng): Hạt sương to, đọng lại ở niêm mạc mũi họng.
-
Máy cho đường hô hấp dưới (Phổi – Phế quản): Hạt sương siêu nhỏ, đi sâu vào phế nang.
Khi nào bác sĩ chỉ định thở khí dung?
Không phải cứ ho, sổ mũi là lôi máy khí dung ra dùng. Phương pháp này thường được các bác sĩ tại Phòng khám Đa khoa Olympia chỉ định cho các trường hợp:
-
Bệnh lý cấp tính: Cơn hen phế quản cấp, viêm phế quản co thắt, suy hô hấp, viêm thanh quản cấp gây khó thở.
-
Bệnh lý mạn tính: Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), giãn phế quản cần làm loãng đờm.
-
Viêm nhiễm Tai Mũi Họng: Viêm xoang, viêm mũi dị ứng nặng, viêm họng cấp.
Các loại thuốc thường dùng:
-
Thuốc làm giãn phế quản (cho người hen suyễn).
-
Thuốc kháng viêm Corticoid (giảm phù nề).
-
Thuốc kháng sinh (trị nhiễm khuẩn).
-
Nước muối sinh lý (làm sạch, loãng đờm).
-
Tinh dầu (hỗ trợ sát khuẩn, thông mũi – cần thận trọng).
Quy trình thở khí dung chuẩn y khoa
Để đảm bảo an toàn và hiệu quả, quy trình thực hiện cần tuân thủ nghiêm ngặt:
-
Chuẩn bị: Rửa tay sạch. Pha thuốc đúng liều lượng bác sĩ kê đơn vào cốc đựng (thường pha cùng nước muối sinh lý).
-
Thực hiện:
-
Ngồi thẳng lưng, thoải mái.
-
Đeo mặt nạ vừa khít mặt (hoặc ngậm ống thở).
-
Hít thở chậm và sâu bằng miệng. Thỉnh thoảng nín thở 1-2 giây để thuốc lắng đọng tốt hơn.
-
Thời gian xông: Trung bình 10 – 15 phút/lần (cho đến khi hết thuốc).
-
-
Sau khi xông: Súc miệng, rửa mặt sạch sẽ để tránh nấm miệng hoặc khàn tiếng do thuốc đọng lại. Vệ sinh máy kỹ lưỡng.
Những sai lầm tai hại khi lạm dụng khí dung
Rất nhiều phụ huynh và người bệnh tự ý mua máy về dùng tại nhà và mắc phải các sai lầm sau:
-
Tự ý pha thuốc: Dùng kháng sinh hay corticoid bừa bãi không theo đơn bác sĩ. Điều này cực kỳ nguy hiểm, có thể gây nhờn thuốc, suy tuyến thượng thận, loãng xương, chậm lớn ở trẻ.
-
Xông quá nhiều: Việc lạm dụng khí dung khiến niêm mạc hô hấp bị khô, mất lớp bảo vệ tự nhiên, thậm chí gây “nghiện” khí dung (cứ ngừng xông là khó thở).
-
Dùng chung mặt nạ: Nguy cơ lây nhiễm chéo vi khuẩn, virus giữa các thành viên trong gia đình.
-
Tinh dầu không phù hợp: Một số loại tinh dầu có thể gây kích ứng, co thắt phế quản mạnh hơn ở trẻ nhỏ hoặc người cơ địa nhạy cảm.
Hỏi – Đáp Thường Thức Về Thở Khí Dung (FAQ)
Dưới đây là giải đáp từ bác sĩ Olympia cho những thắc mắc thường gặp nhất:
Câu 1: Nên thở khí dung cách nhau bao lâu?
Trả lời: Tùy vào loại thuốc và mức độ bệnh.
-
Với thuốc giãn phế quản trong đợt cấp: Có thể xông mỗi 4-6 giờ hoặc theo chỉ định khẩn cấp của bác sĩ.
-
Với kháng sinh/corticoid: Thường xông 1-2 lần/ngày.
-
Với nước muối sinh lý: Có thể dùng 2-3 lần/ngày để vệ sinh mũi họng.
-
Lưu ý: Tuyệt đối tuân thủ y lệnh của bác sĩ, không tự ý tăng liều.
Câu 2: Bà bầu có được thở khí dung không?
Trả lời: ĐƯỢC, nhưng phải có chỉ định của bác sĩ. Xông khí dung với nước muối sinh lý hoặc các thuốc an toàn giúp mẹ bầu giảm triệu chứng hô hấp mà hạn chế được việc phải uống thuốc toàn thân (vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn cho thai nhi).
Câu 3: Có nên dùng máy khí dung để xông nước muối hàng ngày cho bé không?
Trả lời: KHÔNG NÊN. Việc xông nước muối quá thường xuyên khi bé không bị bệnh có thể làm dư thừa độ ẩm trong phổi, hoặc vô tình làm khô lớp niêm mạc mũi tự nhiên, khiến trẻ dễ bị viêm nhiễm hơn. Chỉ nên dùng khi trẻ có triệu chứng đờm đặc, nghẹt mũi nhiều.
Câu 4: Trẻ khóc khi thở khí dung có sao không?
Trả lời: Khi trẻ khóc, nhịp thở nhanh và nông, thuốc chủ yếu đọng lại ở miệng họng mà không đi sâu được vào phổi. Do đó, hiệu quả điều trị sẽ giảm. Ba mẹ nên chọn thời điểm trẻ thoải mái, yên tĩnh hoặc ngủ say để thực hiện.
Tại sao nên thực hiện thở khí dung tại Phòng khám Đa khoa Olympia?
Dù có thể thực hiện tại nhà, nhưng việc thở khí dung tại cơ sở y tế uy tín như Phòng khám Đa khoa Olympia mang lại sự an toàn tuyệt đối:
-
Chỉ định chính xác: Bác sĩ chuyên khoa sẽ thăm khám kỹ lưỡng để kê đúng loại thuốc, đúng liều lượng phù hợp với tình trạng bệnh.
-
Trang thiết bị hiện đại: Hệ thống máy khí dung đạt chuẩn, hạt sương mịn, vận hành êm ái.
-
Giám sát chặt chẽ: Đội ngũ điều dưỡng theo dõi sát sao trong suốt quá trình xông, xử lý kịp thời nếu có phản ứng bất thường (sốc phản vệ, co thắt…).
-
Vệ sinh vô khuẩn: Mặt nạ, dây dẫn được tiệt trùng nghiêm ngặt, loại bỏ nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Đừng để sự thiếu hiểu biết làm hại đến sức khỏe hô hấp của bạn và gia đình. Nếu có các triệu chứng ho, khò khè, khó thở, hãy đến ngay Phòng khám Đa khoa Olympia để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Các dịch vụ khám chữa bệnh tại Olympia
