Đặt lịch
Con sốt, ho, sổ mũi. Ba mẹ thường bắt đầu từ hai câu hỏi: đây có phải cúm không, và con sẽ sốt bao lâu? Bài này gom những điều ba mẹ hay tìm hiểu nhất về cúm mùa (trong đó có cúm A) ở trẻ em: nhận biết, chăm sóc tại nhà, khi nào cần đi khám và cách phòng ngừa.
Tóm tắt nhanh cho ba mẹ
- Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra; cúm A là một nhóm virus thường gặp trong các mùa cúm.
- Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, phần lớn người bệnh chỉ sốt khoảng 3–5 ngày. Ho có thể kéo dài hơn.
- Tại nhà: hạ sốt, bù nước, đảm bảo dinh dưỡng và theo dõi sát dấu hiệu nặng.
- Thuốc kháng virus và kháng sinh chỉ dùng khi có chỉ định của nhân viên y tế.
- Trẻ khó thở, bỏ bú, bỏ uống, lừ đừ, co giật hoặc tím tái cần được đưa đi khám ngay.
Cúm là gì? Cúm A có phải cúm mùa không?
Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra, thường khởi phát với sốt, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau mỏi cơ và mệt mỏi. Virus cúm gây bệnh theo mùa gồm nhóm A và nhóm B. Vì vậy khi nghe tin về “cúm A”, đó vẫn là một dạng cúm mùa, chỉ khác ở loại virus gây bệnh.
Phần lớn người bệnh hồi phục sau vài ngày đến khoảng 1–2 tuần. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể diễn tiến nặng hoặc gặp biến chứng nếu không được theo dõi phù hợp. Trẻ nhỏ thuộc nhóm cần được theo dõi sát hơn: Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ mắc bệnh nặng cao hơn.
Biểu hiện cúm A ở trẻ: những dấu hiệu thường gặp
Cúm thường khởi phát khá đột ngột. Ở trẻ em, ba mẹ có thể gặp các biểu hiện sau:
Các triệu chứng này cũng có thể gặp trong nhiều bệnh hô hấp khác. Vì vậy, chỉ dựa vào triệu chứng thì chưa đủ để kết luận con bị cúm A hay một bệnh khác; bác sĩ sẽ hỏi bệnh, thăm khám và cân nhắc xét nghiệm khi cần.
Cúm A sốt bao lâu? Cúm A sốt mấy ngày?
Đây là câu hỏi ba mẹ tìm kiếm nhiều nhất. Theo hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa của Bộ Y tế, phần lớn người bệnh chỉ sốt khoảng 3–5 ngày, còn ho có thể kéo dài hơn nhưng thường tự hồi phục. Diễn tiến thường gặp như sau:
Bạn có biết?
Một đợt cúm không kết thúc ngay khi hết sốt. Theo WHO, triệu chứng cúm thường kéo dài khoảng một tuần, và cơn ho có thể còn lại 2 tuần hoặc lâu hơn. Vì vậy, trẻ hết sốt nhưng vẫn ho nhẹ chưa chắc là bất thường; điều đáng chú ý là sốt hoặc ho đã giảm rồi đột ngột tái phát, nặng hơn.
Nếu con sốt kéo dài hơn khoảng thời gian trên, hoặc sốt giảm rồi tăng trở lại, ba mẹ nên đưa con đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục theo dõi tại nhà.
Dịch cúm hiện nay: ba mẹ cần biết gì?
Nhiều ba mẹ tìm “dịch cúm hiện nay” hay “dịch cúm mới” mỗi khi nghe tin cúm gia tăng. Theo bài đăng ngày 23/09/2026 của Bệnh viện Phổi Khánh Hòa, dữ liệu giám sát mùa cúm 2025–2026 ghi nhận hoạt động cúm tăng trên toàn cầu, trong đó chủng A(H3N2) chiếm ưu thế ở nhiều khu vực, bao gồm Đông Nam Á. Bài viết nhấn mạnh người có bệnh hô hấp mạn tính cần đặc biệt cảnh giác.
Với gia đình có trẻ nhỏ, thông tin này nhắc ba mẹ ba việc đơn giản: giữ vệ sinh tay, hạn chế để trẻ tiếp xúc gần với người đang ho, sốt, và theo dõi sức khỏe của con sớm hơn thường lệ trong mùa cúm.
Điều trị cúm A tại nhà: ba mẹ có thể làm gì?
Với cúm mức độ nhẹ, hướng dẫn của Bộ Y tế tập trung vào chăm sóc hỗ trợ: hạ sốt, bù nước, đảm bảo dinh dưỡng và theo dõi sát các dấu hiệu nặng để đưa trẻ đến cơ sở y tế kịp thời.
Nên làm
- Cho trẻ nghỉ ngơi tại nhà, hạn chế tiếp xúc gần với người khác.
- Bù nước đủ, nhất là khi trẻ sốt, nôn hoặc tiêu chảy.
- Giữ phòng thông thoáng, giữ ấm vừa phải.
- Theo dõi nhiệt độ, nhịp thở, mức độ tỉnh táo và khả năng bú, uống, ăn của trẻ.
Không nên
- Tự ý cho trẻ dùng kháng sinh hay thuốc điều trị cúm khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
- Dùng thuốc hạ sốt, giảm đau có chứa aspirin: hướng dẫn của Bộ Y tế không khuyến cáo vì có thể gây hội chứng Reye.
- Chờ đến khi trẻ lả đi mới đưa đến khám.
Cúm A nên ăn gì?
Hướng dẫn chuyên môn nhấn mạnh việc bù nước và đảm bảo dinh dưỡng, không nêu thực phẩm nào “đặc trị” cúm. Khi con mệt, đau họng và ăn kém, ba mẹ có thể chia nhỏ bữa, ưu tiên món mềm, dễ nuốt, dễ tiêu và cho con uống nước thường xuyên. Nếu trẻ không thể uống đủ nước, tiểu rất ít hoặc có dấu hiệu mất nước, cần đưa trẻ đi khám.
Thuốc cúm, thuốc cúm A: khi nào cần dùng?
Nhiều ba mẹ tìm “thuốc cúm” hay “thuốc cúm A” ngay khi con vừa sốt. Điều cần phân biệt là có nhiều loại thuốc với mục đích khác nhau:
- Thuốc hạ sốt, giảm đau: giúp trẻ dễ chịu hơn, không diệt virus. Ba mẹ nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ loại phù hợp với độ tuổi, cân nặng của con.
- Thuốc kháng virus cúm (ví dụ oseltamivir): là thuốc kê đơn, dùng khi bác sĩ cân nhắc chỉ định. Với cúm nhẹ điều trị ngoại trú, hướng dẫn của Bộ Y tế nêu thuốc kháng virus chỉ nên dùng nếu người bệnh có yếu tố nguy cơ chuyển nặng. Thuốc, nếu có chỉ định, thường phát huy hiệu quả tốt hơn khi dùng sớm.
- Kháng sinh: kháng sinh không tác động lên virus cúm. Bác sĩ chỉ cân nhắc khi trẻ có biểu hiện nặng hoặc nghi ngờ có bội nhiễm vi khuẩn.
Vì thế, ba mẹ không nên tự mua thuốc điều trị cúm cho con khi chưa được bác sĩ đánh giá.
Dấu hiệu cần đưa trẻ đi khám ngay
Ba mẹ không nên chủ quan khi trẻ có một trong các dấu hiệu sau
- Khó thở, thở nhanh, hoặc đau, tức ngực kéo dài.
- Lơ mơ, lú lẫn, lừ đừ, co giật hoặc khó đánh thức.
- Môi, đầu ngón tay hoặc da mặt tím tái.
- Bỏ bú, bỏ uống, không thể uống đủ nước, tiểu rất ít hoặc có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng.
- Sốt hoặc ho đã thuyên giảm nhưng sau đó đột ngột tái phát, nặng hơn.
- Tình trạng sức khỏe xấu đi nhanh chóng.
Những ai cần theo dõi sức khỏe sát hơn?
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền như hen phế quản, bệnh tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ gặp biến chứng do cúm cao hơn. Nếu trong gia đình có người thuộc các nhóm này và xuất hiện triệu chứng nghi ngờ cúm, nên được tư vấn y tế sớm để đánh giá tình trạng và cân nhắc điều trị phù hợp.
7 cách chủ động phòng cúm tại nhà và chuyện tiêm cúm
1. Vệ sinh tay thường xuyên
Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, nhất là sau khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc với người đang mắc bệnh.
2. Che miệng khi ho, hắt hơi
Dùng khăn giấy hoặc mặt trong khuỷu tay, tránh dùng bàn tay trực tiếp và rửa tay ngay sau đó.
3. Đeo khẩu trang đúng lúc
Đặc biệt khi có triệu chứng hô hấp, chăm sóc người bệnh hoặc đến nơi đông người, không gian kín.
4. Hạn chế tiếp xúc khi mắc bệnh
Người có triệu chứng cúm nên nghỉ ngơi tại nhà, hạn chế tiếp xúc gần và tránh dùng chung vật dụng cá nhân.
5. Giữ không gian thông thoáng
Thường xuyên vệ sinh các bề mặt tiếp xúc như tay nắm cửa, bàn, điện thoại và duy trì lưu thông không khí trong nhà.
6. Ăn uống, nghỉ ngơi hợp lý
Bổ sung đủ nước, duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng và ngủ đủ giấc. Những ngày nắng nóng, cần chú ý bù nước phù hợp, tránh để cơ thể mất nước.
7. Tiêm vắc-xin cúm hằng năm
Tiêm vắc-xin giúp giảm nguy cơ mắc cúm và hạn chế nguy cơ biến chứng nặng, đặc biệt ở người thuộc nhóm nguy cơ cao. WHO khuyến cáo tiêm hằng năm vì miễn dịch giảm dần theo thời gian, và đưa trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi vào nhóm nên tiêm. Ba mẹ nên hỏi bác sĩ về độ tuổi, lịch tiêm và tình trạng sức khỏe của con trước khi tiêm.
Góc chuyên môn: vì sao “dùng sớm, dùng đúng” quan trọng hơn “dùng mạnh”?
Cúm do virus gây ra, nên kháng sinh (thuốc tác động lên vi khuẩn) không phải là lựa chọn cho cúm thông thường. Điều này giải thích vì sao bác sĩ thường không kê kháng sinh ngay khi trẻ sốt, ho: kháng sinh chỉ có vai trò khi có bội nhiễm vi khuẩn, và việc dùng không cần thiết có thể mang lại tác dụng không mong muốn mà không giúp ích cho bệnh.
Thuốc kháng virus hoạt động theo hướng khác: ức chế virus nhân lên. Vì virus nhân lên mạnh ở những ngày đầu, nếu có chỉ định, thuốc thường phát huy hiệu quả tốt hơn khi được dùng sớm. WHO cũng khuyến cáo người thuộc nhóm nguy cơ cao hoặc có triệu chứng nặng nên được dùng thuốc kháng virus càng sớm càng tốt. Chính vì thuốc cần được chỉ định đúng đối tượng, ba mẹ nên đưa trẻ đi khám sớm khi trẻ thuộc nhóm nguy cơ hoặc có dấu hiệu bất thường, thay vì tự điều trị tại nhà.
Một lưu ý nữa là các triệu chứng của cúm khá giống nhiều bệnh hô hấp khác. Việc xác định nguyên nhân dựa vào thăm khám lâm sàng của bác sĩ, kết hợp xét nghiệm khi cần, không dựa vào một triệu chứng riêng lẻ.
Câu hỏi thường gặp về cúm ở trẻ
Cúm là gì, khác gì cảm lạnh thông thường?
Cúm mùa do virus cúm gây ra, thường khởi phát khá đột ngột với sốt, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau mỏi cơ và mệt mỏi. Nhiều bệnh hô hấp có biểu hiện gần giống nhau, nên việc phân biệt cần dựa vào thăm khám của bác sĩ.
Dấu hiệu cúm A ở trẻ là gì?
Trẻ có thể sốt, ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau mỏi cơ, mệt mỏi; một số trẻ có thêm buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy. Nếu trẻ khó thở, lừ đừ, bỏ bú, bỏ uống, co giật hoặc tím tái, cần đi khám ngay.
Cúm A sốt bao lâu, sốt mấy ngày thì cần đi khám?
Phần lớn người bệnh sốt khoảng 3–5 ngày theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Nếu sốt kéo dài hơn, sốt giảm rồi tăng lại, hoặc trẻ có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào ở trên, ba mẹ nên đưa con đi khám.
Điều trị cúm A tại nhà như thế nào?
Chăm sóc hỗ trợ gồm hạ sốt, bù nước, đảm bảo dinh dưỡng và theo dõi sát dấu hiệu nặng. Không tự ý dùng kháng sinh hoặc thuốc điều trị cúm cho trẻ, không dùng thuốc hạ sốt giảm đau có chứa aspirin.
Trẻ bị cúm A nên ăn gì?
Chưa có thực phẩm nào được nêu là “đặc trị” cúm. Ba mẹ nên chia nhỏ bữa, ưu tiên món mềm, dễ nuốt, dễ tiêu và cho trẻ uống nước thường xuyên.
Có cần dùng thuốc kháng virus cho mọi trẻ bị cúm không?
Không. Thuốc kháng virus là thuốc kê đơn và được bác sĩ cân nhắc theo từng trường hợp, đặc biệt ở trẻ có yếu tố nguy cơ chuyển nặng. Ba mẹ không nên tự mua cho con.
Có nên tiêm cúm cho trẻ không?
Vắc-xin cúm giúp giảm nguy cơ mắc cúm và hạn chế nguy cơ biến chứng nặng. WHO khuyến cáo tiêm hằng năm và đưa trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi vào nhóm nên tiêm. Độ tuổi, lịch tiêm cụ thể nên được bác sĩ tư vấn theo tình trạng sức khỏe của từng trẻ.
Con sốt, ho, sổ mũi? Olympia có Khoa Nhi để đánh giá sốt và triệu chứng hô hấp
Nếu ba mẹ chưa rõ tình trạng của con có cần đi khám không, có thể nhắn Olympia để được hướng dẫn bước tiếp theo.
Có thể bạn quan tâm
Tài liệu tham khảo
- World Health Organization. Influenza (Seasonal) – Fact sheet (bản ngày 28/02/2025).
- Báo Pháp Luật TP.HCM. Hướng dẫn điều trị bệnh cúm mùa mới nhất của Bộ Y tế (tóm tắt hướng dẫn chẩn đoán và điều trị cúm mùa của Bộ Y tế).
- Bệnh viện Phổi Khánh Hòa (23/09/2026). Cúm A(H3N2) gia tăng toàn cầu: người có bệnh hô hấp mạn tính cần đặc biệt cảnh giác.
- Truyền hình Khánh Hòa. Trò chuyện cùng bác sĩ – Cúm A: nhận biết sớm, điều trị đúng cách (video).
Bài viết mang tính thông tin, không thay thế việc thăm khám và chỉ định của bác sĩ. Mỗi trẻ có tình trạng sức khỏe khác nhau; ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế khi lo lắng hoặc khi trẻ có dấu hiệu bất thường.
Ba mẹ muốn hỏi bác sĩ điều gì về cúm ở trẻ?
Bấm “Sao chép câu hỏi”, sau đó bấm Messenger hoặc Zalo bên dưới rồi dán để gửi cho Olympia.
