THOÁI HÓA ĐỐT SỐNG CỔ – ĐỪNG XEM NHẸ CƠN ĐAU MỎI VAI GÁY MỖI NGÀY!

Bạn đang xem chuyên mục Y Học Thường Thức | Theo dõi Phòng khám đa khoa Olympia trên Facebook | Tiktok | Youtube

Đau mỏi cổ vai gáy kéo dài: Có phải chỉ do ngồi sai tư thế?

Hiểu đúng về thoái hóa cột sống cổ, cơn đau lan xuống tay, tê bì và những dấu hiệu không nên bỏ qua.

Minh họa giải phẫu cột sống cổ, đau mỏi cổ vai gáy và thoái hóa cột sống cổ chèn ép thần kinh

Ngồi làm việc một lúc đã thấy mỏi cổ, nặng vai. Nhiều người thường đưa tay xoa gáy, nhờ người nhà bóp vai hoặc nghĩ rằng ngủ một giấc là sẽ hết. Nhưng nếu tình trạng này cứ lặp đi lặp lại, thậm chí đau lan xuống cánh tay hay tê các ngón tay, liệu có còn đơn giản là do ngồi sai tư thế?

5 điều bạn nên biết

  • Đau mỏi cổ vai gáy không phải lúc nào cũng do thoái hóa; ngồi lâu, ít vận động hoặc căng cơ cũng có thể gây đau.
  • Đau từ cổ lan xuống tay, kèm tê bì hoặc yếu tay, có thể là dấu hiệu dây thần kinh đang bị ảnh hưởng.
  • Đau đầu, chóng mặt không nên mặc định là do thoái hóa đốt sống cổ.
  • Có gai xương trên phim chụp không đồng nghĩa gai xương là nguyên nhân gây đau.
  • Nếu tay chân yếu dần, cầm nắm vụng về hoặc đi đứng mất thăng bằng, cần được đánh giá y tế sớm.

Cột sống cổ và những thay đổi theo thời gian

Cổ giúp chúng ta cúi xuống đọc điện thoại, quay sang trò chuyện hay ngẩng đầu nhìn lên. Bên trong vùng cổ là 7 đốt sống, các đĩa đệm nằm xen giữa và hệ thống cơ, dây chằng giúp nâng đỡ, giữ cổ ổn định và linh hoạt. Có thể hình dung đĩa đệm như tấm đệm giảm xóc giữa các đốt sống.

Cột sống cổ thay đổi thế nào theo thời gian?

Theo thời gian, đĩa đệm ở cổ có thể mất dần độ đàn hồi, còn xương có thể hình thành những phần xương phát triển thêm, thường gọi là gai xương. Nghe đến đây, nhiều người sẽ lo mình đã bị tổn thương nghiêm trọng. Tuy nhiên, những thay đổi này khá thường gặp khi tuổi tác tăng lên và không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng. Điều quan trọng là bác sĩ cần xem xét kết quả chụp cùng với những gì bạn đang thực sự gặp phải.

Theo Mayo Clinic, thoái hóa cột sống cổ rất phổ biến ở người trên 60 tuổi, nhưng không phải ai cũng xuất hiện triệu chứng rõ rệt.

Người làm văn phòng ngồi cúi đầu trước máy tính, tay xoa gáy vì mỏi cổ vai gáy

Ngồi lâu, cúi nhìn màn hình là thói quen quen thuộc của nhiều người.

Bạn có biết?

Có người chụp phim thấy thoái hóa nhưng hoàn toàn không đau, ngược lại có người đau nhiều mà hình ảnh trên phim không quá nổi bật. Vì vậy bác sĩ luôn đối chiếu phim chụp với triệu chứng và kết quả thăm khám. Theo Mayo Clinic, không phải ai bị thoái hóa cột sống cổ cũng có triệu chứng.

Vì sao đau mỏi lại lan xuống cánh tay?

Có người chỉ thấy đau vùng cổ và vai. Nhưng cũng có người cảm giác đau chạy từ cổ xuống cánh tay, bàn tay; các ngón tay tê rần như có kim châm, hoặc bàn tay không còn chắc khi cầm nắm đồ vật.

Một trong những nguyên nhân có thể gặp là rễ thần kinh ở vùng cổ bị kích thích hoặc chèn ép. Rễ thần kinh là những nhánh thần kinh đi ra từ tủy sống cổ, truyền tín hiệu cảm giác và vận động xuống vai, cánh tay và các ngón tay. Khi một rễ bị ảnh hưởng, cơn đau có thể chạy dọc theo đường đi của nó, đôi khi kèm tê bì hoặc giảm sức cầm nắm.

Tuy nhiên, không phải cứ đau tay hay tê tay là do cột sống cổ. Bác sĩ cần khám để xác định nguyên nhân phù hợp. Bạn có thể tìm hiểu thêm về dịch vụ Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng tại Olympia.

5 dấu hiệu thường gặp cần lưu ý

01

Đau hoặc cứng cổ

Khó quay đầu sang hai bên, cúi hoặc ngửa cổ thấy căng đau.

02

Đau lan xuống vai và tay

Cơn đau không chỉ ở cổ mà còn chạy dọc xuống một bên cánh tay.

03

Tê rần ở bàn tay hoặc ngón tay

Có cảm giác châm chích, tê bì hoặc giảm cảm giác.

04

Tay yếu hơn bình thường

Khó cầm nắm, dễ làm rơi đồ hoặc khó thực hiện những động tác vốn quen thuộc.

05

Triệu chứng kéo dài hoặc tái diễn

Đau mỏi cứ trở lại, ảnh hưởng đến giấc ngủ, công việc hoặc sinh hoạt.

Đây là các biểu hiện có thể gặp, không phải bộ tiêu chí để bạn tự chẩn đoán thoái hóa cột sống cổ. Những dấu hiệu cần đi khám sớm được nêu ở phần sau.

Đau đầu, chóng mặt: Có phải lúc nào cũng do cột sống cổ?

Đau cổ vai gáy kèm chóng mặt, đau đầu khiến nhiều người nghĩ ngay đến thoái hóa đốt sống cổ hoặc “thiểu năng tuần hoàn não”. Nhưng hai triệu chứng xuất hiện cùng lúc chưa có nghĩa là chúng cùng một nguyên nhân.

Co thắt cơ vùng cổ gáy có thể gây đau đầu do căng cơ (tension-type headache). Còn chóng mặt có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác nhau, như tiền đình, tim mạch hay thần kinh. Nếu tình trạng lặp lại, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn nên đi khám thay vì tự kết luận do cột sống cổ.

Đặc biệt, nếu chóng mặt xuất hiện đột ngột kèm yếu liệt, nói khó hoặc mất thăng bằng rõ rệt, cần cấp cứu ngay.

Những dấu hiệu không nên bỏ qua

Bạn không nên cố chịu đựng hoặc chỉ tự xoa bóp tại nhà nếu xuất hiện những dấu hiệu sau:

  • Tay hoặc chân yếu đi rõ rệt, đặc biệt khi tình trạng tiến triển nhanh.
  • Bàn tay vụng về bất thường, khó cầm đũa, cài cúc áo hoặc thường xuyên làm rơi đồ.
  • Đi đứng loạng choạng, mất thăng bằng hoặc khó phối hợp động tác.
  • Đau cổ sau khi ngã, va chạm hoặc tai nạn.
  • Đau tăng nhanh, dữ dội hoặc kèm sốt và các triệu chứng bất thường khác.

Cần gọi cấp cứu 115 ngay nếu yếu liệt xuất hiện đột ngột, kèm méo miệng, nói khó hoặc mất khả năng đi lại.

Với những dấu hiệu còn lại, bạn cần được bác sĩ thăm khám sớm; mức độ khẩn cấp tùy tình trạng cụ thể.

Chẩn đoán: Bác sĩ tìm nguyên nhân bằng cách nào?

Không phải cứ đau cổ vai gáy là cần chụp MRI. Trước tiên, bác sĩ sẽ hỏi về triệu chứng, thời gian đau, những hoạt động khiến cơn đau tăng lên và khám vận động, sức cơ, phản xạ, cảm giác. Dựa trên kết quả thăm khám, bác sĩ mới cân nhắc có cần chụp X-quang, MRI hoặc phương tiện khác hay không.

Mỗi phương pháp có mục đích riêng. Điều quan trọng không phải chụp càng nhiều càng tốt, mà là lựa chọn phương pháp phù hợp với tình trạng của bạn.

Phương tiệnMục đích đánh giá chính
X-quangCho thấy cấu trúc xương, giúp phát hiện gai xương, hẹp khe khớp hoặc sự mất vững của các đốt sống cổ.
MRI (cộng hưởng từ)Cho hình ảnh chi tiết về mô mềm như đĩa đệm, tủy sống và rễ thần kinh, giúp thấy rõ tình trạng chèn ép (nếu có).
CT (cắt lớp vi tính)Đánh giá chi tiết cấu trúc xương trong một số tình huống đặc thù, thường dùng khi MRI có chống chỉ định.

Lưu ý: Hình ảnh thoái hóa trên phim chụp rất phổ biến ở người trưởng thành và không phải lúc nào cũng là nguyên nhân gây đau. Bác sĩ luôn đối chiếu tổn thương trên phim với triệu chứng thực tế của người bệnh.

Bác sĩ khám vận động cổ và kiểm tra sức cơ, cảm giác ở cánh tay cho người bệnh đau cổ vai gáy

Thăm khám lâm sàng thường là bước đầu tiên, trước khi cân nhắc chụp chiếu.

Góc chuyên môn: rễ thần kinh hay tủy sống bị ảnh hưởng?

Trong thoái hóa cột sống cổ, bác sĩ thường phân biệt hai tình huống. Thứ nhất là rễ thần kinh bị kích thích hoặc chèn ép, biểu hiện thường gặp là đau lan, tê bì hoặc yếu ở một vùng cụ thể của cánh tay theo đường chi phối của rễ đó. Thứ hai là tủy sống bị chèn ép, tình huống này cần được theo dõi sát hơn vì có thể ảnh hưởng đến cả tay và chân.

Những biểu hiện như bàn tay vụng về, khó cầm đũa, đi đứng loạng choạng hoặc mất thăng bằng là lý do để bác sĩ cân nhắc đánh giá tủy sống. Việc xác định mức độ dựa trên khám lâm sàng, sau đó mới cần đến hình ảnh học để xác nhận. Đây cũng là lý do bài viết nhấn mạnh việc đối chiếu phim chụp với triệu chứng, thay vì chỉ nhìn vào tên gọi trên kết quả.

Điều trị: Có phải lúc nào cũng cần phẫu thuật?

Nghe đến thoái hóa cột sống cổ, nhiều người lo rằng sớm muộn cũng phải phẫu thuật. Thực tế, không phải ai bị thoái hóa cũng cần mổ. Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể cân nhắc điều chỉnh hoạt động, dùng thuốc khi phù hợp, tập luyện hoặc vật lý trị liệu.

Phẫu thuật chỉ được cân nhắc trong một số trường hợp nhất định, chẳng hạn chèn ép tủy sống đáng kể, chức năng thần kinh suy giảm tiến triển hoặc triệu chứng nghiêm trọng không cải thiện với điều trị bảo tồn phù hợp.

Vai trò của vật lý trị liệu và phục hồi chức năng

Mục tiêu của vật lý trị liệu thường không chỉ là giảm đau, mà còn giúp duy trì chức năng và hạn chế tái phát. Tùy mức độ triệu chứng, chuyên viên vật lý trị liệu có thể áp dụng:

  • Các phương thức giảm đau như nhiệt, điện trị liệu, siêu âm.
  • Kỹ thuật bằng tay để giải phóng cơ co thắt.
  • Hướng dẫn bài tập tăng cường sức mạnh và sự kiểm soát nhóm cơ vùng cổ, vai gáy.

Hiệu quả của từng phương pháp khác nhau ở mỗi người và phụ thuộc vào nguyên nhân, nên cần được chỉ định sau khi thăm khám. Bạn có thể xem thêm về vật lý trị liệu tại Olympia.

Đau cổ vai gáy kéo dài, đau lan xuống tay hoặc thường xuyên tê bì? Bạn có thể đến khám để được đánh giá nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp với tình trạng của mình.

Đặt lịch khám Xem đội ngũ bác sĩ

Những hiểu lầm thường gặp

HIỂU LẦM

“Chụp X-quang thấy có gai xương nghĩa là bệnh thoái hóa đang rất nặng và chắc chắn là nguyên nhân gây đau.”

SỰ THẬT

Gai xương là thay đổi thường gặp khi tuổi tác tăng lên. Nhiều người có gai xương trên phim nhưng không đau. Tổn thương trên phim chỉ có ý nghĩa khi khớp với triệu chứng lâm sàng.

HIỂU LẦM

“Đau vai gáy thì chỉ cần đi xoa bóp, vặn bẻ khớp mạnh là sẽ hết bệnh nhanh chóng.”

SỰ THẬT

Xoa bóp có thể giúp thư giãn cơ tạm thời. Nhưng nếu có chèn ép thần kinh hoặc mất vững cột sống, việc nắn chỉnh mạnh mà chưa qua thăm khám y khoa có thể làm tình trạng nặng hơn.

HIỂU LẦM

“Bị thoái hóa cột sống cổ thì tuyệt đối không được vận động, phải nằm nghỉ hoàn toàn.”

SỰ THẬT

Nghỉ ngơi thường chỉ phù hợp trong thời gian ngắn khi đang đau cấp. Sau đó, vận động phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu thường giúp duy trì sức mạnh nhóm cơ cổ, vai.

Chuyên viên vật lý trị liệu hướng dẫn bài tập nhẹ cho cơ cổ vai gáy

Bài tập phù hợp nên được hướng dẫn theo tình trạng của từng người.

Bạn có biết?

Vùng cổ chỉ có 7 đốt sống nhưng đảm nhiệm hầu hết các cử động cúi, ngửa, xoay của đầu. Chính vì cử động nhiều nên các đĩa đệm và dây chằng ở cổ luôn chịu tác động từ thói quen sinh hoạt hằng ngày.

5 điều cần nhớ

  1. Đau mỏi vai gáy có thể do căng cơ vì tư thế, không phải lúc nào cũng do thoái hóa cột sống.
  2. Đau lan xuống tay, kèm tê bì hoặc yếu cơ là dấu hiệu gợi ý rễ thần kinh có thể đang bị ảnh hưởng.
  3. Không nên tự cho rằng chóng mặt, đau đầu chỉ do “thoái hóa cổ” mà bỏ qua các nguyên nhân khác.
  4. Hình ảnh thoái hóa trên phim cần được bác sĩ đối chiếu với triệu chứng thực tế, không nên dùng để tự lo lắng.
  5. Tay chân yếu dần, vụng về hoặc mất thăng bằng cần được bác sĩ thăm khám sớm; yếu liệt đột ngột cần gọi cấp cứu 115.

Đừng chỉ cố chịu đựng mỗi khi cổ vai gáy đau trở lại

Hiểu đúng nguyên nhân là bước đầu để lựa chọn cách chăm sóc phù hợp. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu lan, tê, yếu, hãy để bác sĩ thăm khám để tìm nguyên nhân.

Thăm khám và đánh giá

📍 60 Yersin, Nha Trang, Khánh Hòa

Hotline: 0258 356 1818 Tư vấn qua Zalo Đặt lịch online

Tầng 6 – Vật lý trị liệu và Phục hồi chức năng

Nếu được chỉ định vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, chương trình tập luyện sẽ được lựa chọn theo tình trạng và mục tiêu phục hồi của từng người.

BS
Phụ trách chuyên môn
BS. CKI. Trần Thị Như Ngọc
Xem dịch vụ vật lý trị liệu

Có thể bạn quan tâm

Tham khảo y khoa

  1. Mayo Clinic. Cervical Spondylosis – Symptoms and causes.
  2. Cleveland Clinic. Radiculopathy: Symptoms, Causes & Treatment.
  3. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS). Cervical Spondylosis (Arthritis of the Neck).
Tư vấn chuyên môn: BS. CKII. Lê Hữu Đồng

Bài viết mang tính cung cấp thông tin, không thay thế thăm khám và chẩn đoán trực tiếp của bác sĩ.

Bạn còn thắc mắc? Hãy gửi câu hỏi cho Olympia

Chọn một câu hỏi gợi ý bên dưới, bấm “Sao chép câu hỏi”, rồi dán vào Messenger hoặc Zalo. Bạn cũng có thể tự viết câu hỏi của mình.

Tôi hay đau mỏi cổ vai gáy khi làm việc máy tính, khi nào thì nên đi khám?

Cơn đau từ cổ lan xuống tay kèm tê ngón tay có phải do cột sống cổ không?

Tôi có gai xương cột sống cổ trên phim chụp, tôi có cần điều trị không?

Khi nào đau cổ vai gáy cần chụp MRI, khi nào chỉ cần khám và theo dõi?

Hoặc tự viết câu hỏi của bạn

Sau khi sao chép, gửi cho Olympia qua:

Gửi qua Messenger Gửi qua Zalo
Đăng nhập để tiếp tục

Đăng nhập tài khoản Olympia để sử dụng chức năng này.

Đăng nhập bằng tài khoản