Mỗi hộp thuốc lưu hành hợp pháp tại Việt Nam đều có một số đăng ký trên nhãn. Dãy số này không chỉ để "cho đủ": nó cho biết thuốc đã được cơ quan quản lý cấp phép, và với số đăng ký cấu trúc mới, nó còn mã hóa thông tin về nước sản xuất, nhóm thuốc, thuốc kê đơn hay không, năm cấp. Bài viết hướng dẫn cách đọc và 4 cách tra cứu để bạn kiểm tra thuốc trước khi dùng.
Số đăng ký thuốc là gì?
Số đăng ký thuốc (còn gọi là số đăng ký lưu hành, số visa) là dãy số do Bộ Y tế, thông qua Cục Quản lý Dược, cấp cho thuốc đủ điều kiện lưu hành tại Việt Nam. Số này được in trên nhãn, hộp hoặc tờ hướng dẫn sử dụng và ghi trong giấy đăng ký lưu hành.
Trên thị trường hiện có cả số theo cấu trúc cũ (ví dụ ký hiệu VD-, VN-, QLĐB-, GC-) lẫn số 12 chữ số theo cấu trúc mới. Hai dạng này cùng tồn tại tùy thời điểm cấp hoặc gia hạn, nên thấy số kiểu cũ trên hộp thuốc không có nghĩa là thuốc bất hợp pháp.
Cấu trúc 12 chữ số: đọc thế nào?
Từ 01/01/2023, số đăng ký thuốc có cấu trúc 12 chữ số (quy định tại Phụ lục VI Thông tư 08/2022/TT-BYT). Từ 01/7/2025, Thông tư 12/2025/TT-BYT thay thế Thông tư 08/2022/TT-BYT và tiếp tục quy định cấu trúc số đăng ký tại Phụ lục V. Cấu trúc 12 chữ số gồm 6 nhóm như sau:
sản xuất
thuốc
hay không
đặc biệt
cấp
cấp
Bảng giá trị mã bên dưới theo Phụ lục VI Thông tư 08/2022/TT-BYT. Ví dụ minh họa: số đăng ký 890410091623 của Glaritus (insulin glargine).
Ý nghĩa từng nhóm
| Nhóm | Số chữ số | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Mã nước sản xuất | 3 | Mã quốc gia nơi sản xuất (ví dụ 890 là Ấn Độ). |
| Nhóm thuốc | 1 | 1: hóa dược; 2: dược liệu; 3: vắc xin; 4: sinh phẩm; 5: nguyên liệu. |
| Kê đơn | 1 | 0: thuốc không kê đơn; 1: thuốc kê đơn. |
| Kiểm soát đặc biệt | 1 | 0: không thuộc diện kiểm soát đặc biệt; 1: gây nghiện; 2: hướng thần; 3: tiền chất; 4: độc; 5: cấm dùng ở một số bộ, ngành; 6: phóng xạ. |
| Số thứ tự cấp | 4 | Số thứ tự trong năm. |
| Năm cấp | 2 | Hai chữ số cuối của năm cấp, ví dụ 23 là năm 2023. |
Hai chữ số cuối của dãy số cho biết năm số đăng ký được cấp. Với 890410091623, hai chữ số cuối là 23, tức năm 2023.
Ví dụ giải mã
Ví dụ 1: Glaritus, số 890410091623
| Nhóm | Giá trị | Giải mã |
|---|---|---|
| Mã nước | 890 | Ấn Độ |
| Nhóm thuốc | 4 | Sinh phẩm |
| Kê đơn | 1 | Thuốc kê đơn |
| Kiểm soát đặc biệt | 0 | Không thuộc diện kiểm soát đặc biệt |
| Số thứ tự | 0916 | Số thứ tự cấp |
| Năm cấp | 23 | 2023 |
Ví dụ 2: Levokilz 250mg, số 890115179123 (theo nội dung gốc)
| Nhóm | Giá trị | Giải mã |
|---|---|---|
| Mã nước | 890 | Ấn Độ |
| Nhóm thuốc | 1 | Hóa dược |
| Kê đơn | 1 | Thuốc kê đơn |
| Kiểm soát đặc biệt | 5 | Theo bảng mã, 5 là nhóm cấm dùng ở một số bộ, ngành |
| Số thứ tự | 1791 | Số thứ tự cấp |
| Năm cấp | 23 | 2023 |
Các ví dụ chỉ nhằm minh họa cách đọc theo bảng mã của Thông tư 08/2022. Hãy xác nhận trên cổng thông tin của Cục Quản lý Dược thay vì tự suy luận từ dãy số.
4 cách tra cứu số đăng ký thuốc
Vào cổng dịch vụ công của Cục Quản lý Dược (dichvucong.dav.gov.vn), nhập số đăng ký hoặc tên thuốc để xem thông tin công bố.
Giấy đăng ký lưu hành thuốc ghi số đăng ký, tên thuốc, hoạt chất, cơ sở sản xuất và thời hạn hiệu lực.
Dược sĩ có thể hỗ trợ đối chiếu số đăng ký trên hộp với thông tin đã công bố. Đây là cách nhanh khi bạn đang cầm hộp thuốc trên tay.
Bộ Y tế ban hành các quyết định công bố danh mục thuốc được cấp, gia hạn số đăng ký. Bạn có thể đối chiếu số trên hộp với danh mục này.
Vì sao nên tra cứu số đăng ký?
Kiểm tra thuốc có được phép lưu hành hay không, tránh mua phải thuốc không rõ nguồn gốc.
Đối chiếu thuốc nhập về có số đăng ký còn hiệu lực hay không trước khi bán.
Xác nhận thông tin sản phẩm khi kê đơn, tư vấn hoặc nhập thuốc.
Dùng số đăng ký để quản lý, truy xuất và giám sát thuốc trên thị trường.
Hai nhãn hiệu khác nhau thường có hai số đăng ký khác nhau, kể cả khi cùng hoạt chất.
Số dạng VN-, VD- vẫn đang lưu hành song song với số 12 chữ số.
Số đăng ký có thời hạn; thuốc cần được gia hạn để tiếp tục lưu hành.
Góc nhìn pháp lý và chuyên môn
Số đăng ký thuốc là một khái niệm của pháp luật dược. Dưới đây là những điểm người dùng thuốc nên nắm.
Việc đăng ký lưu hành thuốc được quy định trong Luật Dược 105/2016/QH13, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 44/2024/QH15 (thông qua ngày 21/11/2024, phần lớn có hiệu lực từ 01/7/2025). Việc đăng ký lưu hành hiện được hướng dẫn chi tiết bởi Thông tư 12/2025/TT-BYT (ngày 16/5/2025, hiệu lực từ 01/7/2025), thay thế Thông tư 08/2022/TT-BYT.
Theo Điều 12 Thông tư 12/2025/TT-BYT, giấy đăng ký lưu hành có hiệu lực 5 năm; 3 năm với thuốc cần tiếp tục theo dõi an toàn, hiệu quả (như thuốc mới, vắc xin, sinh phẩm lần đầu được cấp tại Việt Nam). Nếu Cục Quản lý Dược đã tiếp nhận hồ sơ gia hạn thì giấy vẫn được tiếp tục sử dụng cho đến khi được gia hạn hoặc có thông báo không gia hạn, tạm dừng sử dụng.
Thuốc được cấp trước 01/01/2023 chậm nhất 12 tháng sau khi được gia hạn phải ghi số theo cấu trúc mới, trong thời gian đó vẫn được lưu hành với nhãn ghi số cũ (Điều 52 Thông tư 12/2025/TT-BYT). Vì vậy số kiểu cũ (VN-, VD-, QLĐB-, GC-) và số 12 chữ số cùng xuất hiện trên thị trường.
Thông tư 08/2022 đã được thay bằng Thông tư 12/2025, nên hãy luôn đối chiếu ý nghĩa từng mã trên cổng của Cục Quản lý Dược hoặc văn bản hiện hành, nhất là khi dùng thông tin này vào mục đích pháp lý hoặc kinh doanh.
Số đăng ký chỉ cho biết thuốc đã được cấp phép lưu hành. Bạn vẫn cần kiểm tra hạn dùng, tình trạng bao bì, nguồn mua uy tín, và hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ về chỉ định, liều dùng, chống chỉ định và tương tác thuốc. Với thuốc kê đơn, hãy dùng theo đơn.
Câu hỏi thường gặp
Hộp thuốc có số VN- hoặc VD- thì có hợp pháp không?
Đó là cấu trúc số đăng ký cũ vẫn còn lưu hành song song với số 12 chữ số. Để chắc chắn, bạn hãy tra lại số trên cổng thông tin của Cục Quản lý Dược.
Không tra được số đăng ký thì sao?
Có thể do nhập sai số, số đã hết hiệu lực hoặc thuốc không được cấp phép. Hãy hỏi dược sĩ và không nên dùng thuốc khi chưa xác nhận được nguồn gốc.
Số đăng ký có cho biết thuốc kê đơn hay không?
Với số 12 chữ số, một chữ số trong dãy dùng để đánh dấu thuốc kê đơn hoặc không kê đơn (xem bảng ở trên). Tuy vậy, hãy dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Dược sĩ phụ trách quầy thuốc tại Phòng khám Đa khoa & Bác sĩ Gia đình Olympia. Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
Liên hệ Olympia để được tư vấn
Fanpage: Phòng khám Đa khoa Olympia
Tài liệu tham khảo
- Quốc hội. Luật Dược số 105/2016/QH13. 2016.
- Quốc hội. Luật số 44/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược. Thông qua ngày 21/11/2024.
- Bộ Y tế. Thông tư 12/2025/TT-BYT ngày 16/5/2025 quy định việc đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc (hiệu lực 01/7/2025; Điều 12, Điều 52; Phụ lục V).
- Bộ Y tế. Thông tư 08/2022/TT-BYT ngày 05/9/2022 quy định việc đăng ký lưu hành thuốc, nguyên liệu làm thuốc (Phụ lục VI: cấu trúc số đăng ký; đã hết hiệu lực từ 01/7/2025).
- Cục Quản lý Dược. Cổng dịch vụ công, tra cứu thuốc đã công bố. dichvucong.dav.gov.vn
Cần kiểm tra thuốc hoặc được tư vấn sử dụng thuốc?
Mang hộp thuốc đến quầy thuốc Olympia để dược sĩ hỗ trợ bạn.
Đặt lịch khám Hotline 083 379 0707
