Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chưa hiểu rõ COPD là bệnh gì để có biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về căn bệnh nguy hiểm này.
COPD là bệnh gì?
COPD (viết tắt của Chronic Obstructive Pulmonary Disease) hay còn gọi là Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Đây là tình trạng viêm niêm mạc đường thở mạn tính gây ra sự tắc nghẽn luồng không khí từ phổi, khiến người bệnh gặp khó khăn khi thở.
Bệnh thường bao gồm hai tình trạng chính:
-
Viêm phế quản mạn tính: Lớp niêm mạc của các ống phế quản bị viêm, sưng tấy và tiết nhiều chất nhầy (đờm), làm hẹp đường dẫn khí.
-
Khí phế thũng: Các túi khí (phế nang) trong phổi bị tổn thương và phá hủy, làm giảm diện tích bề mặt phổi và giảm lượng oxy đi vào máu.
Triệu chứng điển hình của COPD
Các triệu chứng của COPD thường không rõ ràng ở giai đoạn đầu và dễ nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển, người bệnh sẽ xuất hiện các dấu hiệu:
-
Khó thở: Đặc biệt là khi hoạt động thể chất hoặc gắng sức.
-
Ho kéo dài: Ho có đờm (thường là đờm trắng, vàng hoặc xanh) kéo dài ít nhất 3 tháng trong một năm.
-
Thở khò khè: Nghe rõ tiếng rít khi thở.
-
Tức ngực: Cảm giác nặng nề hoặc thắt chặt ở vùng ngực.
-
Mệt mỏi, thiếu năng lượng: Do lượng oxy cung cấp cho cơ thể không đủ.
-
Giảm cân ngoài ý muốn: Thường gặp ở giai đoạn nặng.
Lưu ý: Nếu bạn trên 35 tuổi, có tiền sử hút thuốc và xuất hiện các triệu chứng trên, cần đi khám chuyên khoa ngay để được chẩn đoán sớm.

Triệu chứng điển hình của COPD
Nguyên nhân gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Có nhiều yếu tố gây ra COPD, trong đó lối sống và môi trường đóng vai trò quan trọng:
-
Hút thuốc lá, thuốc lào: Chiếm hơn 90% các trường hợp mắc bệnh. Cả người hút trực tiếp và người hít phải khói thuốc (hút thuốc thụ động) đều có nguy cơ cao.
-
Ô nhiễm môi trường: Tiếp xúc lâu dài với bụi bẩn, hóa chất độc hại, khói bếp than hoặc khí thải công nghiệp.
-
Di truyền: Một số ít trường hợp do thiếu hụt protein alpha-1 antitrypsin, khiến phổi dễ bị tổn thương.
-
Tiền sử bệnh hô hấp: Những người từng bị hen suyễn hoặc nhiễm trùng đường hô hấp khi còn nhỏ có nguy cơ mắc COPD cao hơn.

Nguyên nhân gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính
Bài viết liên quan
Dấu Hiệu Sớm Của COPD và Hen Suyễn: Đừng Bỏ Lỡ Những Triệu Chứng Cảnh Báo Này!
Thở Khí Dung Là Gì? Những Điều Cần Biết Để Tránh Lạm Dụng Gây Hại
Biến chứng nguy hiểm của COPD
Nếu không được kiểm soát tốt, COPD có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng:
-
Suy tim: Đặc biệt là suy tim phải do áp lực máu trong phổi tăng cao.
-
Ung thư phổi: Người bị COPD có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn người bình thường.
-
Tràn khí màng phổi: Do các túi khí bị vỡ, gây đe dọa tính mạng.
-
Trầm cảm và lo âu: Do khó thở kéo dài và hạn chế khả năng vận động, giao tiếp xã hội.

Chẩn đoán và Điều trị
Chẩn đoán
Bác sĩ thường chỉ định đo chức năng hô hấp (Hô hấp ký). Đây là xét nghiệm quan trọng nhất để xác định mức độ tắc nghẽn luồng khí. Ngoài ra, chụp X-quang ngực hoặc CT scan phổi cũng giúp loại trừ các bệnh lý khác.
Để được tư vấn phác đồ cá nhân hóa và tầm soát bệnh sớm, người dân có thể tìm đến các cơ sở y tế chuyên khoa hoặc phòng khám đa khoa olympia để thực hiện các xét nghiệm chức năng phổi cần thiết.
Phương pháp điều trị
Mặc dù COPD không thể chữa khỏi hoàn toàn, nhưng việc điều trị đúng cách có thể làm chậm tiến triển bệnh:
-
Ngừng hút thuốc: Đây là bước quan trọng nhất và bắt buộc.
-
Sử dụng thuốc: Thuốc giãn phế quản và Corticosteroid dạng hít giúp thông thoáng đường thở.
-
Liệu pháp oxy: Dùng cho bệnh nhân bị suy hô hấp nặng.
-
Phục hồi chức năng phổi: Tập thể dục và tập thở theo hướng dẫn của chuyên gia.
Bài tập thở hỗ trợ người bệnh COPD
Người bệnh có thể cải thiện tình trạng khó thở bằng các bài tập đơn giản tại nhà:
-
Thở chúm môi: Hít vào bằng mũi, sau đó chúm môi lại (như đang thổi sáo) và thở ra từ từ. Thời gian thở ra nên gấp đôi thời gian hít vào.
-
Thở cơ hoành (Thở bụng): Nằm hoặc ngồi thẳng, đặt một tay lên bụng. Hít sâu qua mũi để bụng phình ra, sau đó thở ra để bụng xẹp lại.

Bài tập thở hỗ trợ người bệnh COPD
Cách phòng ngừa COPD
-
Tuyệt đối không hút thuốc lá và tránh xa môi trường có khói thuốc.
-
Sử dụng đồ bảo hộ nếu phải làm việc trong môi trường khói bụi, hóa chất.
-
Tiêm phòng: Tiêm vắc-xin cúm hàng năm và vắc-xin phế cầu để giảm nguy cơ nhiễm trùng phổi.
-
Duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh, ăn nhiều rau xanh và hoa quả để tăng sức đề kháng.
COPD là một bệnh lý mạn tính đòi hỏi sự kiên trì trong điều trị và thay đổi lối sống. Việc hiểu rõ COPD là bệnh gì sẽ giúp bạn và người thân chủ động hơn trong việc bảo vệ lá phổi của mình.


Triệu chứng điển hình của COPD