Chính Sách Y Tế 2026 – Bước Ngoặt Lớn Về Quyền Lợi BHYT Và Tiêm Chủng

Bước sang năm 2026, ngành y tế Việt Nam chứng kiến những thay đổi mang tính lịch sử. Không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh con số, các chính sách mới theo Nghị quyết 261/2025/QH15 và lộ trình hiện đại hóa y tế cơ sở đang hướng tới mục tiêu: “Lấy người dân làm trung tâm, lấy phòng bệnh làm ưu tiên”.

Dưới đây là 4 thay đổi trọng tâm mà mọi người dân và nhân viên y tế cần nắm vững.

Mở rộng nhóm đối tượng hưởng 100% Bảo hiểm y tế (BHYT)

Điểm sáng nhất trong chính sách y tế 2026 chính là việc gia tăng “lưới an sinh” cho những nhóm đối tượng yếu thế.

1.1. Hai nhóm đối tượng mới được hưởng 100% chi phí

Từ ngày 01/01/2026, danh sách hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh (trong phạm vi chi trả của BHYT) bổ sung thêm:

• Người thuộc hộ cận nghèo: Giúp giảm thiểu rủi ro “tái nghèo” do chi phí y tế.

• Người từ đủ 75 tuổi trở lên: Đặc biệt là nhóm đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

1.2. Ba trường hợp “không cần cùng chi trả”

Bất kể bạn thuộc nhóm tham gia BHYT nào, bạn sẽ được quỹ BHYT thanh toán 100% nếu rơi vào 3 trường hợp sau:

1. Chi phí thấp: Một lần khám chữa bệnh có chi phí thấp hơn 15% mức lương cơ sở (hiện tại là dưới 351.000 đồng).

2. Khám tại tuyến cơ sở: Thực hiện tại Trạm y tế xã, phường, cơ sở y học gia đình hoặc trung tâm y tế huyện theo mô hình phòng khám.

3. Người tham gia BHYT 5 năm liên tục: Có số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 14.040.000 đồng (tương đương 6 lần mức tham chiếu 2.340.000 đồng).

Khám sức khỏe định kỳ miễn phí và Sổ sức khỏe điện tử

Năm 2026 đánh dấu cột mốc toàn dân Việt Nam bắt đầu được khám sức khỏe định kỳ miễn phí ít nhất 1 lần/năm.

• Phòng bệnh chủ động: Chính sách chuyển trọng tâm từ “chờ bệnh mới chữa” sang “tầm soát sớm”.

• Chuyển đổi số: Kết quả khám sẽ được cập nhật trực tiếp vào Sổ sức khỏe điện tử. Điều này giúp bác sĩ ở bất cứ đâu đều có thể nắm bắt tiền sử bệnh lý của bạn, tối ưu hóa quá trình điều trị.

• Ngày Sức khỏe toàn dân: Ngày 07/04 hàng năm sẽ là dịp cao điểm để thực hiện các chiến dịch tầm soát miễn phí trên quy mô lớn.

“Phủ sóng” vắc xin HPV và Phế cầu miễn phí

Đây là tin vui lớn nhất dành cho các bậc phụ huynh có con em trong độ tuổi tiêm chủng. Hai loại vắc xin vốn có chi phí đắt đỏ (1-2 triệu đồng/liều) nay đã được đưa vào Chương trình tiêm chủng mở rộng (TCMR).

Lộ trình triển khai cụ thể năm 2026:

Ghi chú: Việc đưa HPV vào chương trình miễn phí giúp ngăn ngừa hiệu quả ung thư cổ tử cung – một trong những gánh nặng bệnh tật lớn tại Việt Nam.

Cải cách tiền lương và phụ cấp ngành y: Giữ chân nhân tài

Để nâng cao chất lượng dịch vụ, Chính phủ đã ban hành chính sách ưu đãi đặc biệt dành cho đội ngũ y bác sĩ, có hiệu lực từ đầu năm 2026.

• Khởi đầu bậc cao: Bác sĩ và dược sĩ khi tuyển dụng mới sẽ được xếp ngay vào Lương bậc 2 thay vì bậc 1, giúp thu nhập khởi điểm tăng lên đáng kể.

• Phụ cấp ưu đãi 100%: Áp dụng cho nhân viên y tế làm việc tại các lĩnh vực đặc thù như:

  • Hồi sức cấp cứu, Giải phẫu bệnh, Pháp y, Tâm thần.

  • Nhân viên Trạm y tế xã tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

• Mức phụ cấp tối thiểu 70%: Dành cho nhân viên y tế dự phòng và y tế cơ sở tại các khu vực còn lại.

Danh Sách Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs) Về Chính Sách Y Tế 2026

Về Tiền viện phí và Bảo hiểm y tế (BHYT)

Câu 1: Tôi nghe nói từ năm 2026 đi khám ở xã là không tốn tiền đúng không?

• Trả lời: Đúng một phần. Nếu bạn có thẻ BHYT và khám tại trạm y tế xã/phường (nơi đăng ký ban đầu hoặc cấp khám chữa bệnh ban đầu), bạn sẽ được BHYT chi trả 100% chi phí trong danh mục. Đây là chính sách khuyến khích người dân chăm sóc sức khỏe ngay từ cơ sở, giúp giảm tải cho bệnh viện tuyến trên.

Câu 2: Năm nay tôi tròn 75 tuổi, thẻ BHYT của tôi có gì khác so với năm ngoái không?

• Trả lời: Có sự thay đổi rất lớn! Từ 01/01/2026, người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sẽ được nâng mức hưởng BHYT lên 100% (thay vì 80% hay 95% như trước đây). Bạn sẽ không phải cùng chi trả tiền viện phí khi đi khám đúng tuyến.

Câu 3: Làm sao để tôi biết mình đã đủ điều kiện “5 năm liên tục” để được miễn 100% viện phí?

• Trả lời: Bạn hãy nhìn trên thẻ BHYT (hoặc kiểm tra trên ứng dụng VssID/VNeID). Nếu có dòng chữ “Thời điểm đủ 05 năm liên tục: từ ngày…/…/…” và bạn đã tham gia quá mốc đó, đồng thời số tiền bạn tự chi trả trong năm 2026 vượt quá 14.040.000 đồng (6 lần mức tham chiếu), bạn hãy đến cơ quan BHXH để nhận giấy xác nhận không cùng chi trả. Từ đó, mọi lần khám trong năm đó sẽ được miễn phí 100%.

Về Khám sức khỏe định kỳ miễn phí

Câu 4: Đi khám sức khỏe miễn phí mỗi năm 1 lần là khám những gì? Có tốn tiền xét nghiệm không?

• Trả lời: Gói khám này tập trung vào sàng lọc và tầm soát các bệnh lý phổ biến (như cao huyết áp, tiểu đường, một số loại ung thư cơ bản). Nếu bạn thuộc nhóm đối tượng ưu tiên theo lộ trình năm 2026, các xét nghiệm cơ bản trong gói tầm soát này sẽ được miễn phí hoàn toàn.

Câu 5: Tôi phải đăng ký ở đâu để được khám định kỳ miễn phí?

• Trả lời: Bạn nên liên hệ với Trạm y tế xã/phường nơi mình cư trú. Hiện nay, y tế cơ sở đang phối hợp với các tổ dân phố để lập danh sách và gửi thông báo lịch khám qua hệ thống loa phát thanh hoặc tin nhắn điện thoại.

Về Tiêm chủng vắc xin miễn phí

Câu 6: Con gái tôi 11 tuổi, ở TP.HCM thì đã được tiêm vắc xin HPV (ngừa ung thư cổ tử cung) miễn phí chưa?

• Trả lời: Theo lộ trình hiện tại (tháng 01/2026), vắc xin HPV đang được triển khai thí điểm miễn phí tại 4 tỉnh: Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Nếu bạn ở TP.HCM, có thể sẽ phải chờ đến đợt mở rộng tiếp theo (dự kiến cuối năm 2026 hoặc 2027). Tuy nhiên, vắc xin Phế cầu thì đã bắt đầu triển khai rộng rãi cho trẻ dưới 1 tuổi trên toàn quốc từ Quý I/2026 này.

Về Công nghệ và Thủ tục

Câu 7: Đi khám bây giờ không cần mang sổ khám bệnh bằng giấy nữa à?

• Trả lời: Đúng vậy. Từ năm 2026, mục tiêu là hoàn thiện Sổ sức khỏe điện tử cho toàn dân. Bạn chỉ cần mang điện thoại có cài ứng dụng (như VNeID hoặc Sổ sức khỏe điện tử) hoặc căn cước công dân gắn chip. Mọi lịch sử tiêm chủng, kết quả xét nghiệm của bạn đều đã được đồng bộ hóa trên hệ thống.

Câu 8: Nếu tôi đi khám ở phòng khám tư nhân như Olympia thì có được hưởng các chính sách mới này không?

• Trả lời: Các chính sách về BHYT 100% thường áp dụng cho các cơ sở y tế công lập tuyến cơ sở. Tuy nhiên, các phòng khám đa khoa tư nhân có ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT (như phòng khám đa khoa Olympia) vẫn sẽ giải quyết quyền lợi BHYT cho bạn theo đúng quy định của Nhà nước. Riêng các gói khám sức khỏe định kỳ miễn phí theo Nghị quyết 72 thường được tổ chức tại trạm y tế xã/phường hoặc các bệnh viện công được chỉ định.

Tổng kết và Lời khuyên

Chính sách y tế năm 2026 không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính mà còn là sự nâng cấp về chất lượng sống cho người dân. Để tận dụng tối đa quyền lợi, bạn nên:

1. Cài đặt ứng dụng Sổ sức khỏe điện tử (VNeID hoặc ứng dụng y tế địa phương) để theo dõi lịch khám định kỳ.

2. Kiểm tra thời hạn thẻ BHYT để đảm bảo duy trì điều kiện “5 năm liên tục”.

3. Liên hệ Trạm y tế địa phương để cập nhật lịch tiêm vắc xin Phế cầu và HPV cho con em mình ngay từ Quý I này.