Hệ tiêu hóa là “bộ não thứ hai” của cơ thể, nơi cư ngụ của hàng tỷ vi sinh vật. Tuy nhiên, sự mất cân bằng tại đây có thể dẫn đến những rắc rối nghiêm trọng, điển hình là hội chứng SIBO. Vậy bệnh SIBO là gì và tại sao nó lại trở thành nỗi ám ảnh của nhiều người bệnh rối loạn tiêu hóa kéo dài?
Bệnh SIBO là gì?
SIBO (viết tắt của Small Intestinal Bacterial Overgrowth) là tình trạng sự phát triển quá mức của vi khuẩn ở ruột non.
Thông thường, ruột non là nơi hấp thụ dinh dưỡng và có lượng vi khuẩn tương đối thấp so với ruột già. Khi các vi khuẩn (thường là loại vốn chỉ có ở đại tràng) di cư ngược dòng hoặc tăng sinh bất thường tại ruột non, chúng sẽ tranh chấp chất dinh dưỡng với cơ thể, đồng thời lên men thức ăn sớm, gây ra các tình trạng đầy hơi, chướng bụng và tiêu chảy mãn tính.

Bệnh SIBO là gì?
Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ
Sự khởi phát của SIBO thường không đơn lẻ mà là hệ quả của các vấn đề bệnh lý nền tảng làm chậm nhu động ruột hoặc thay đổi cấu trúc giải phẫu:
| Nhóm nguyên nhân | Chi tiết |
| Biến chứng phẫu thuật | Cắt dạ dày giảm cân, nối tắt đường ruột tạo ra các “vòng lặp mù” làm thức ăn ứ đọng. |
| Bất thường cấu trúc | Túi thừa ruột non, dính ruột sau phẫu thuật hoặc các mô sẹo làm cản trở lưu thông. |
| Bệnh lý mãn tính | Tiểu đường (gây liệt dạ dày), bệnh Crohn, xơ cứng bì, hoặc bệnh Celiac. |
| Suy giảm chức năng | Giảm acid dạ dày (do dùng thuốc PPI kéo dài) hoặc suy giảm miễn dịch (thiếu hụt IgA). |

Sự khởi phát của SIBO thường không đơn lẻ mà là hệ quả của các vấn đề bệnh lý nền tảng
Triệu chứng nhận biết điển hình
Các triệu chứng của SIBO rất dễ nhầm lẫn với Hội chứng ruột kích thích (IBS). Người bệnh cần lưu ý nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
-
Đầy hơi, chướng bụng: Thường tăng dần sau khi ăn các thực phẩm chứa nhiều tinh bột hoặc đường.
-
Rối loạn đại tiện: Tiêu chảy phân mỡ (phân có mùi hôi đặc trưng, khó dội sạch) hoặc táo bón dai dẳng.
-
Đau bụng: Cảm giác co thắt vùng quanh rốn hoặc bụng dưới.
-
Sụt cân không rõ nguyên nhân: Do cơ thể không hấp thụ được chất béo và vitamin.
-
Mệt mỏi, tê bì chân tay: Dấu hiệu của tình trạng thiếu hụt Vitamin B12 trầm trọng.

Triệu chứng nhận biết điển hình của SIBO
Chẩn đoán và Điều trị SIBO năm 2026
Việc chẩn đoán chính xác SIBO là chìa khóa để điều trị dứt điểm. Hiện nay, các bác sĩ thường ưu tiên sử dụng Xét nghiệm hơi thở (Breath Test) đo nồng độ khí Hydro và Methane.
Nếu bạn đang gặp các triệu chứng tiêu hóa kéo dài, việc thăm khám tại các cơ sở y tế uy tín như phòng khám đa khoa olympia sẽ giúp bạn tiếp cận với các công nghệ chẩn đoán hiện đại và đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm để đưa ra phác đồ cá nhân hóa.
Các phương pháp điều trị chính:
-
Kháng sinh đặc hiệu: Sử dụng các loại kháng sinh tác dụng tại chỗ (như Rifaximin) để tiêu diệt vi khuẩn dư thừa mà ít gây ảnh hưởng đến hệ lợi khuẩn toàn thân.
-
Hỗ trợ dinh dưỡng: * Áp dụng chế độ ăn Low FODMAP (hạn chế các loại đường lên men).
-
Bổ sung Vitamin B12, Canxi và sắt thông qua đường uống hoặc tiêm bắp.
-
-
Giải quyết nguyên nhân gốc rễ: Phẫu thuật điều trị túi thừa hoặc điều chỉnh thuốc điều trị bệnh nền (tiểu đường, Crohn).
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: SIBO có chữa khỏi hoàn toàn được không?
-
Trả lời: Có thể chữa khỏi, nhưng tỉ lệ tái phát khá cao (khoảng 40% trong vòng 1 năm) nếu nguyên nhân gốc rễ (như nhu động ruột kém) không được xử lý triệt để.
Hỏi: Chế độ ăn nào tốt nhất cho người bị SIBO?
-
Trả lời: Chế độ ăn Low FODMAP hoặc Elemental Diet (chế độ ăn dạng lỏng chứa dinh dưỡng đã phân giải sẵn) thường được khuyến nghị trong giai đoạn điều trị cấp tính.
Hỏi: Tại sao SIBO lại gây loãng xương?
-
Trả lời: Vi khuẩn dư thừa phân hủy muối mật, làm giảm hấp thụ các vitamin tan trong dầu như Vitamin D. Thiếu Vitamin D dẫn đến kém hấp thụ Canxi, từ đó gây loãng xương và sỏi thận.
Nguồn tham khảo (References)
-
Quigley, E. M. M. (2024). “Small Intestinal Bacterial Overgrowth: Updates on Diagnosis and Management.” Journal of Gastroenterology and Hepatology.
-
Mayo Clinic Staff (2025). “Small intestinal bacterial overgrowth (SIBO): Symptoms & Causes.”
-
Pimentel, M., et al. (2025). “The Microbiome and SIBO: A 2026 Perspective on Interventional Gastroenterology.” American Journal of Digestive Diseases.


